Schrijven en je stem ontwikkelen
Ik ben een paar weken geleden weer begonnen met het schrijven van een dagboek. Ik zag in een filmpje dat steeds meer van ons denkwerk wordt uitbesteed aan AI en het leek mij daarom verstandig om mijn eigen stem te blijven ontwikkelen. Toch ook wel uit angst om deze te verliezen.
In De Fioretti staat een verhaal over Bernardus van Quintavalle die door Franciscus naar Bologna wordt gestuurd om een nieuw verblijf te stichten. Broeder Bernardus was de eerste vriend die Franciscus volgde. De nadruk in dit verhaal ligt op Bernardus’ houding van deemoedigheid en hoe hij deze houding bleef inoefenen gedurende de hele onderneming.
Wanneer Bernardus in Bologna aankomt wordt hij door allerlei mensen bespot en belachelijk gemaakt, hier bleef hij rustig onder. Op een gegeven moment is er een rechtsgeleerde die hem onder zijn hoede neemt. Door de aandacht van de rechtsgeleerde gaan andere mensen ook met eerbied naar broeder Bernardus kijken. Hij probeert hier even rustig en nederig onder te blijven. Dit lukt hem niet helemaal, wat hem motiveert om terug naar Assisi te gaan. Hij merkt namelijk dat hij van zijn kernopdracht, de oefening in deemoedigheid, is afgedwaald.
Bernardus zoekt dus naar een deemoedige levenshouding tussen stemmen die hem ophemelen en stemmen die hem afkraken. Wanneer ik deze tekst naar mijn innerlijke wereld vertaal, ontmoet ik daar kritische gedachten en soms ook gedachten die mij ophemelen. De kritische gedachten lijken vaak wel in de meerderheid. Daarom is een compliment krijgen ook zo fijn. Dat compenseert de kritiek een beetje. Maar uiteindelijk verwoordt geen van de stemmen de waarheid, omdat gedachten vaak slechts echo’s van vroeger zijn.
Afbeelding: De bekering van broeder Bernardus (Eugène Burnand, 1919)
Dan kom ik bij Meister Eckhart, die zegt “Daarom wil God de tempel (menselijke ziel) leeg hebben, zodat zich er niets meer in bevindt dan Hij alleen”. Een uitspraak die gaat over een weg tot leeg worden. Een mooi uitgangspunt om vanuit verder te denken over het onderwerp (dagboek)schrijven. Opschrijven is niet leeg worden maar wel bewust kiezen wat je substantie wilt geven.
Het proces van kiezen wat ik substantie wil geven begint meestal met vrij associëren. In dit vrij associëren merk ik dat wat een stem krijgt zinnen zijn die meer waarde hebben dan bijvoorbeeld gedachten over een oude wroeging. Dit gaat vanzelf.
Er zijn zo vele stemmen, binnen en buiten mijzelf. Al die korte flarden tekst die ik op internet gezien heb. Er zijn gedachten, luisterboeken en fragmenten van gesprekken.
Door te gaan dagboekschrijven geef ik enkele gedachten vastigheid. Daardoor blijven ze iets meer op de plek waardoor het vervolgens in het dagelijks leven makkelijker kiezen is naar welke stemmen ik wil luisteren en naar welke niet.
Hella Smits woont in Rotterdam en werkt daar als geestelijk verzorger in het ziekenhuis. In haar blogs klinkt inspiratie door uit de filosofie, religiewetenschappen en zenmeditatie.