impression image impression image

Franciscus spreekt in zijn ‘lofzang van de schepselen’, oftewel het Zonnelied, over zuster of zustertje dood. Hij omhelst haar als een zuster die hem dierbaar en lief is en waaraan niemand kan ontkomen. ‘Wees geprezen…’ een ode aan de schepping , een ode aan zuster dood? Waar gaat dit over?

We weten dat ziekte en dood regelmatig toeslaan in het leven van een mens en dat ze willekeurig zijn in het kiezen van hun partners. Niemand wordt gespaard als het om gevoelens van rouw en verdriet gaat. Zuster dood laat zich op geen enkele manier grijpen en is uiteindelijk weinig te beïnvloeden.

Ook Franciscus weet dat geen levend mens zuster dood kan ontlopen. In zijn tijd van ziekte en blindheid ziet Franciscus het onontkoombare. Het lijkt of hij de dood ziet als iemand met wie hij vertrouwd is. Als iemand die haar hele leven al met hem opgetrokken is.

Inhoud

Inleidingen

Inleiding 1
Welk beeld hebben wij mensen bij de dood?

Door Hans Vossenaar ofm, werkt als geestelijk verzorger en psycholoog in de hospices van Eindhoven.
Elke dood is anders. Iemand sterft na een slopende ziekte, een ander onverwachts, weer een ander door geweld. Mensen sterven overal om ons heen, en toch wennen we nooit aan de dood. Dood confronteert ons met ons mens-zijn.
Alle beelden van dood vullen elkaar aan, zeker als het om onze humaniteit gaat. De relatie met een zieke is niet gelijk aan de relatie met een onbekend slachtoffer, maar we delen wel het mens-zijn met allen. Mens-zijn is een ervaring van gemeenschappelijkheid. St. Franciscus benoemt deze als een ervaring van broeder- of zusterschap met de ontelbaar vele andere schepselen. Mag dan ook de dood zo’n schepsel zijn?

 

Inleiding 2
Doorkruist zuster dood onze verwachtingen van het leven?

Door Serge Roufs, specialist ouderengeneeskunde en kaderarts psychogeriatrie.
De gemiddelde mens wordt steeds ouder. Echter, aan elk leven komt een eind. Het pad daarnaartoe gaat vaak gepaard met verlies aan autonomie, meer wilsonbekwaamheid, meer zorgbehoefte en meer ongemak en pijn. In mijn werk voer ik gesprekken over dit pad. Die gesprekken geven richting aan de (gepersonificeerde) zorgverlening en scheppen meestal meer reële verwachtingen. Als er problemen zijn, hebben die vaak te maken met de verwachting dat het leven maakbaar is of dat men dit pad niet wil gaan en een andere oplossing wil.

Workshops

Workshop 1
Beelden over de dood en het leven daarna

Door Peter Vermaat ofs, dichter, verteller en theatermaker.
Aan de hand van enkele teksten en gedichten gaan we in op de beeldvorming rond de dood en het leven daarna. Op verschillende manieren wordt er nagedacht over leven na de dood. Welke beelden spreken ons aan en troosten ons? Hoe zit het met de onsterfelijkheid van de ziel en wat betekent reïncarnatie? Kortom, de dood en het leven daarna roepen veel vragen op. Zijn er ook antwoorden?

 

Workshop 2
Wat omhels je als je zuster dood omarmt?

Door Mieke Dorssers, theoloog en werkzaam bij de Franciscaanse Beweging.
Aan de hand van verhalen uit franciscaanse bronnen verkennen we hoe Franciscus dacht over zijn eigen lichaam en over zuster dood. We onderzoeken ook waar hij een broertje dood aan had. Welk inzicht bieden deze verhalen ons?

 

Workshop 3
Ontmoetingen met zuster dood

Door Vera Hols, ritueelbegeleider bij sterven en afscheid nemen.
Zuster dood toont zich in verschillende gedaantes. Ze laat zich niet (be)grijpen, niet omzeilen. Zij kan verdieping brengen in de ontvankelijkheid voor het mysterie van liefde en leven. We gaan verkennen hoe we de dood open(er) kunnen benaderen, ieder voor zich en verbonden met elkaar.

Programma

13.00 uur: Inloop en ontvangst
13.30 uur: Woord van welkom
13.35 uur: Inleiding door Hans Vossenaar ofm
14.20 uur: Pauze
14.35 uur: Inleiding door Serge Roufs
15.20 uur: Pauze
15.40 uur: Eerste ronde workshops
16.30 uur: Tweede ronde workshops
17.15 uur: Afsluiting en naar huis

Datum: zaterdag 22 september 2018

Aanmelding: bij de Franciscaanse Beweging. Tel. 073-6131340 of info@franciscaansebeweging.nl 

NB Het maximum aantal deelnemers is bereikt.
Het is wel mogelijk op een wachtlijst geplaatst te worden.

Kosten: €15,- (€10,- voor leden van de FB) ter plekke te voldoen.

Locatie: Stadsklooster San Damiano, Van der Does de Willeboissingel 12, 5211 CB ‘s-Hertogenbosch

Routebeschrijving: vanaf station ‘s-Hertogenbosch richting centrum. Vóór
de brug over het water rechtsaf. In totaal maximaal 10 minuten lopen.