impression image impression image

In het noorden van het land zijn de vakanties net begonnen. Elders zijn ze al langer aan de gang.Vakantie! Hoeveel mensen zien er niet naar uit? Als ik mensen tegenkom en hen vraag, hoe het met hen gaat, is niet zelden het antwoord: ‘Druk, druk.’ We leven blijkbaar in een jachtige samenleving, waarbij het er vooral gaat om goed presteren.

Laatst hoorde ik het verhaal van een kind, dat een kleine beperking had opgelopen bij zijn geboorte en daarom naar het speciaal onderwijs moest. ‘Maar,’ zo zei de omgeving tegen de ouders, ‘jullie mogen blij zijn met die school,’ want het was een van de eerste scholen die van de minister het stempel ‘excellent’ had gekregen. Nu weet ik niet zo goed waar een dergelijk stempel naar verwijst. Mij lijkt een lieve juf voor jonge kinderen belangrijker dan een excellente. Verbaasd waren de ouders dan ook over de eerste brief van de school. De eerste regel daarvan luidde: ‘Zoals u van ons gewent bent…’ Nu is gewend niet met een t, maar met een d, maar ja, de spellingscontrole van de computer geeft dat niet aan. Al doorlezend ontdekten de ouders nog zes fouten in het gebruik van spelling of grammatica. Blijkbaar was daarop niet ‘afgevinkt’.

impression image impression image

Een paar weken geleden moest ik naar een telefoonwinkel in verband met problemen van mijn mobieltje. Ik werd daar uitstekend geholpen en was heel blij met hun oplossingen. Toen zei de verkoper mij: ‘Over twee dagen krijgt u van ons bedrijf een mail, waarin u gevraagd wordt, hoe u mijn service heeft ervaren. U krijgt een scorelijst van een tot en met tien, maar zou u mij geen acht willen geven? Voor mijn baas is dat te gemiddeld en dan krijg ik weer zo’n vervelend functioneringsgesprek. Alleen een negen of een tien is voor hem goed.’ Ik heb die jongen twee dagen later allemaal tienen gegeven, maar ik ben verbaasd over het systeem. Het schijnt overgewaaid te zijn uit de Verenigde Staten, maar we weten ondertussen toch dat niet alles wat daar vandaan komt, even goed is.

De voorbeelden geven aan hoe we onszelf als cultuur onder druk zetten. Vakantie betekent dan eindelijk tot rust komen. Althans voor sommigen, want voor anderen is zelfs de vakantie een filerijk en stressvol gebeuren.

impression image impression image

Het woord ‘vakantie’ is afkomstig van het Latijnse ‘vacare’, dat leeg zijn, vrije tijd hebben, betekent. Op de poort van de benedictijnenabdij van Egmond staat op de poort: ‘Deo vacare’. Vrij zijn voor God. Zich leegmaken en tijd inruimen voor waar het in essentie om gaat. Het is eigenlijke het diepe verlangen om net als een slak te worden. Een slak gaat traag, zoals Franciscus traag en barrevoets door het veld trok. Een slak heeft geen klauwen, geen scherpe tanden en op de plaats waar bij andere dieren de hoorns zitten, heeft de slak zijn voelsprieten. Ogen op steeltjes waarmee hij voorzichtig zijn omgeving aftast. Worden als een slak is je openstellen voor nieuwe indrukken en ontmoetingen, de haast voorbij. Als ons dat overkomt, zeggen we vaak: ‘Ik wou dat het altijd vakantie was.’ Misschien is deze wens wel een goede suggestie om de dingen anders in ons leven te gaan inrichten.

vakantie

je draaft maar door, je haast je, holt wat af
je zwoegt en zweet, voor eten is geen tijd
men duwt en trekt aan jou, verzoekt en vraagt
wanhopig voel je ‘ik verlies aan kracht’

de eisen zijn hoog, worden hoger, hoogst
je denkt ‘ik schiet tekort’ en veel heet hier
steeds weer te weinig, nooit is het genoeg
je levenslust vervliegt, ‘waar is het voor?’

dan roept de eenzaamheid, de lege stilte
’t verlangen groeit om slechts een slak te zijn
een huisje op je rug, gesteelde ogen

vacare deo voor verdriet en vreugde
je steekt je voelhoorns uit, je proeft en ruikt
je raakt opnieuw bewogen en bevlogen

Peter Vermaat ofs