impression image impression image

Ik schrijf een kaart. Naar mijn oom die weduwnaar is geworden. Deze maand vallen er drie overlijdenskaarten in de bus. De generatie ouden en zeer ouden gaat over naar een nieuwe dimensie. Ook is er een jonger familielid gestorven.
En dus schrijf ik een kaart.
Het is de enige keer dat ik nog kaarten schrijf. Kerst- en verjaarkaarten zijn er al af. Het zijn appjes geworden met bijpassende emoticons en een kort vrolijk tekstje om een groet of felicitatie te sturen.
Maar bij een overlijden schrijf ik met de hand. Ik moet ervoor gaan zitten, het kan niet terloops tussendoor of eventueel staand tijdens andere klusjes gestuurd worden zoals appjes. Ook is het geen groepskaart. Ik moet zitten en concentreren en in een keer het juiste schrijven omdat ik niet kan wissen.

Het handschrift verandert naarmate er minder geschreven wordt. Niet alleen op scholen gaat het handschrift achteruit: ook ik merk dat het vloeiende van vroeger eraf is. Ik ben voorzichtiger. Ook is mijn handschrift wat hoekiger geworden. Maar de concentratie in het schrijven, ik merk dat het me opvalt en dat het prettig is. Er is aandacht voor de persoon naar wie ik schrijf, ook al weet ik dat de persoon een massa kaartjes gaat krijgen.

impression image impression image

Ik concentreer me om een essentie te schrijven van het contact dat ik had met de overledene. En dan toch in een paar zinnen. Het is een aandacht die ik graag geef, maar nu is het compact, een kaartje.

Wat is het appen eigenlijk onpersoonlijk en snel en de emoticons makkelijk. Toch doe ik mee in de vaart van deze tijd. Snelheid en kortheid zorgt voor mededelingen. Zenden van informatie. Kortsluiten van een afspraak.
Eigenlijk wilde ik dit stukje ook met de hand gaan schrijven. Toch kies ik voor typen zodat een en ander makkelijker gestuurd wordt. En ook leesbaarder is. We worden efficiënt. En doelgericht.

Het met de hand schrijven roept me tot een dieper aspect in mezelf.
Rustig zittend, nadenkend over het juiste woord. Aandacht voor de persoon en de relatie.
Het is meditatief.

impression image impression image

In mijn klas laat ik mijn cursisten ook veel schrijven met de hand in het schrift. Dat kost tijd. Ik merkte dat ik mezelf moest trainen om deze tijd gewoon te nemen.

Het is bekend dat handgeschreven leerstof beter onthouden wordt. Vertelde verhalen blijven ook lang in het geheugen. Het tempo van verhalen vertellen is langzaam en persoonlijk.
Ik schrijf met de hand. Het wordt een persoonlijk stukje. Mensen overlijden. De generaties schuiven op. Paniek hoeft er niet te zijn.
Wanneer iemand roept: “het is te vroeg!” Antwoord kunnen we niet geven.
Wat we kunnen bieden is aandacht en troost. Verbondenheid.
De voorgedrukte kaarten met “Met oprechte deelneming” zijn niet aan mij besteed.
Het is even zitten en staren. En dan komt het op papier. Het liefst meteen goed en geen doorhalingen.

Die goede oude tijd liet dat nog toe, doorhalingen. Maar in deze tijd van wissen mag dat niet meer.
Geschreven tekst moet er in een keer goed op staan.
Wel uit het hart. En toch kort.