impression image impression image

Franciscus heeft een Gebed bij het Onze Vader nagelaten. Sommige geleerden vragen zich af of het gebed echt van Franciscus is. De tekst komt niet voor in de vier belangrijkste handschriften en is slechts te vinden in zeven manuscripten. Toch zijn de meeste deskundigen op grond van woordkeus, stijl en inhoud, ervan overtuigd dat Franciscus dit gebed zelf heeft samengesteld. Het is misschien ontstaan in de periode van 1220-1221.

Opvallend is dat Franciscus uitvoerig parafraseert rond de verschillende strofen van het Onze Vader. De vraag komt dan op, of dit niet in tegenspraak is tot het gebod van Jezus om niet met een omhaal van woorden te bidden, zoals de heidenen doen. Want, zegt Jezus, God weet al wat je nodig hebt, nog voordat je een woord hebt gezegd (Mt. 6,7-8).

Zowel in de joodse als in de christelijke traditie bestond de gewoonte om te parafraseren rond bepaalde gebeden om zo te voorkomen dat deze gebeden een sleur zouden worden. Voor Franciscus was het tevens een uiting van zijn op mediterende wijze in het leven staan. Verbonden met de aarde en de natuur om hem heen, was hij gericht op wat hem te boven ging. Als Franciscus bidt ‘Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel’, dan gaat het hem erom dat wij God beminnen, zodat wij onze naasten kunnen beminnen als onszelf. En al lijkt het Gebed bij het Onze Vader op een omhaal van woorden, het is mijns inziens bedoeld als een meditatie bij de woorden van het gebed dat Jezus ons heeft geleerd, om deze woorden dieper tot ons door te laten dringen. Uiteindelijk heeft Jezus zijn boodschap, volgens de Braziliaanse theoloog Leonardo Boff niet in een leer of in een verhaal, maar in een gebed nagelaten. Een gebed, omdat dat uiteindelijk de enige toegangsweg is tot de onuitspreekbare.

 

impression image impression image

't onuitsprekelijke

wie ongeschoeid over de aarde loopt
contact maakt met de klei, het zand en gras
weet zich tegelijk kwetsbaar en gedragen
en gaat steeds meer op in zijn biotoop

hij hoort het leven uitslaan voor zijn voeten
de stilte als gefluister om zich heen
de ademwind van ’t mateloos vertrouwen
geen dak alleen maar ruimte om te zoeken

de wil tot leven als een onderstroom
de liefde een haast bovenaardse kracht
verborgen als de wortels van een boom

d’ onzekerheid van ’t brood voor elke dag
de troost van morgendauw en milde varens
op ’t onuitsprekelijke wordt gewacht

Peter Vermaat