impression image impression image

De berg La Verna is een van de kluizenarijen waar Franciscus zich graag in terugtrok. Het ligt zo’n 120 kilometer boven Assisi. In de ‘Beschouwingen over de Kruiswonden’, opgenomen in De Fioretti, wordt verhaald hoe Franciscus deze berg in 1213 als geschenk heeft ontvangen van graaf Orlando van Chiusi. Hoe vaak hij hier is geweest, weten we niet. Wel weten we dat Franciscus er twee jaar voor zijn dood van half augustus tot eind september is geweest voor het Michaëlsvasten. Hij zou er door de vogels zijn verwelkomd. Hier ontving hij het visioen van de gekruisigde serafijn en de tekenen van de stigmatisatie. Vorig jaar ben ik er weer een keer geweest. Indrukwekkend zijn de overhellende rotsen. Daar diep in de aarde hield Franciscus zijn meditaties over het lijden van Christus.

Nu staat het er vol met gebouwen, kapellen en een kerk. Maar als je je wat terugtrekt in de natuur voorbij de gebouwen, besef je in welke eenzaamheid Franciscus daar zijn tijd heeft doorgebracht en kun je even teruggaan naar die middeleeuwse tijd. Franciscus trok zich graag terug in de stilte om zich op God te concentreren en het stof af te kloppen dat zich op hem verzameld had, schrijft Thomas van Celano (1 Cel 91). Het woord God roept in onze tijd vaak een discussie op. Ik heb daarom de neiging de laatste letter door te strepen. Dan staat er een uitroep van verwondering: ‘Go(h)’. (Ik heb ontdekt dat ik die ‘h’ er voor de uitspraak achter moet schrijven, omdat sommige jonge mensen anders het Engelse ‘gaan’ – go - lezen.) Volgens de joodse godsdienstfilosoof Martin Buber is de godsnaam Jahweh afkomstig van ‘Jahoe’, een kreet van ontzetting en verwondering. ‘Wauw’, zouden we misschien tegenwoordig zeggen, als we zijn verrast of met stomheid geslagen. De schilder Wolvencamp van de Cobragroep heeft eens gezegd: ‘Het mysterie is te groot voor een weesgegroetje, te groot voor een gebedje.’

Het stof afkloppen en je in de stilte afvragen wat het geheim is van het bestaan, waar het wezenlijk omgaat, lijkt mij goed op zijn tijd. Voor die stilte hoef je natuurlijk niet altijd naar La Verna. Gelukkig is hij of zij die deze stilte ook in zijn eigen omgeving mag ontdekken. Een gelukkige stilte waar je kracht uit kan putten.

Het woord God roept in onze tijd vaak een discussie op. Ik heb daarom de neiging de laatste letter door te strepen. Dan staat er een uitroep van verwondering: ‘Go(h)’.

impression image impression image

la Verna

nu staan er stenen muren van gewoonten

rond kruis en kapel, is met ruwe klinkers

een voetpad aangelegd, maar er was niets

dan rots en stilte, vogels in de bomen

 

daar zocht hij in de schaduw naar genade

lui liggen kon hij amper in de zon

de kloof is overweldigend, ziek wachtte

hij in de ingewanden van de aarde

 

en vogels floten, vlogen af en aan

’s nachts werd hij overvallen door demonen

tot hij een seraf in het licht zag staan

 

getekend door de wonden in diens lijf

werd hij een uitgemergelde, hij zong

van dood en wind, veranderde zijn tijd

 

Peter Vermaat