impression image impression image

Als deze blog wordt gepubliceerd heeft de wereld alweer een grote internationale klimaatconferentie achter de rug. Van 2 tot en met 13 december werd er vergaderd in Madrid. Er kwam helaas veel te weinig uit… naar de mening van velen die de urgentie van de klimatologische veranderingen stevig blijven benadrukken.

En naast milieubewegingen zijn er gelukkig ook steeds meer politici die inzien dat het tijdperk van lijdzaam toezien echt voorbij is. De Europese Commissie kondigde van de week een ‘Green Deal’ aan. En verschillende landen hebben inmiddels al officieel een klimaatnoodtoestand uitgeroepen. Het parlement van het Verenigd Koninkrijk (Engeland c.s.) beet op 1 mei 2019 de spits af met het aannemen van een – helaas niet bindende – resolutie die de 'ecologische en klimaatnoodtoestand' uitriep. Oppositiepartij Labour had de stemming geïnitieerd, daartoe gemobiliseerd door de beweging Extinction Rebellion.
Het Britse voorbeeld is inmiddels gevolgd door de parlementen van Portugal (7 juni), Canada (17 juni), Frankrijk (27 juni), Argentinië (17 juli), Spanje (17 september), Oostenrijk (25 september), Malta (22 oktober) en Bangladesh (13 november).

Over de verslechterende situatie op het gebied van het klimaat wordt dus steeds vaker en steeds harder de officiële noodklok geluid. En dit is nodig, want het gedrag van ons mensen verandert maar moeizaam en mondjesmaat. Als het al verandert ten goede van ons aller welzijn.

In deze – mijn en uw – wereld leven heel veel mensen – zoals u en ik – ‘gewoon’ langs elkaar heen.

impression image impression image

In de laatste column van Linda Polman, geplaatst in het decembernummer van Wordt Vervolgd – het maandblad van Amnesty International – schrijft ze naar aanleiding van de hedendaagse vluchtelingencrisis: ‘Op Lesbos zag ik een toerist die likkend aan een ijsje langs een stoep in Molyvos kuierde. Daar zaten en lagen op datzelfde moment honderden vluchtelingen te jammeren van ellende en dorst: het was 40 graden celsius. De toerist vertoefde in een universum waarin mensen gewoon hun vakantie vierden. De vluchtelingen bestonden op dezelfde plaats, op hetzelfde moment. In een afgrijselijk parallel universum. Ik zag de twee universums elkaar even raken toen de toerist struikelde over de gestrekte, vermoeide benen van een Syrische familie. Hij herstelde zijn evenwicht en kuierde verder.’

Het is een harde waarheid, een harde les die Linda mij leert: In deze – mijn en uw – wereld leven heel veel mensen – zoals u en ik – ‘gewoon’ langs elkaar heen. Er bestaan op allerlei gebied afgrijselijk parallelle universums. Op het gebied van de opvang en omgang met vluchtelingen en ‘vreemde mensen’, maar evenzo op het gebied van onze houding en ons gedrag ten aanzien van de ecologische crisis die onze ene aarde doormaakt.

Terwijl die crisis alsmaar verergert, zien we dat ongelooflijk veel mensen in plaats van een normaal geproportioneerde auto een grote SUV aanschaffen; terwijl zo’n auto 25 à 30 procent meer CO2 uitstoot. En we zien dat elke groep of organisatie die ‘getroffen’ wordt door nieuwe milieumaatregelen zich daar met hand en tand tegen verzet. Het Haagse lobby-wezen draait overuren. En vaak worden emissiemetingen en harde feiten afgedaan als ondeugdelijk en onbetrouwbaar. Er zijn zelfs politici die de ecologische crisis glashard ontkennen. Zij proberen zo – met een handomdraai – van het bestaan van een ongemakkelijk parallel universum af te komen.

impression image impression image

Maar, het bestaan van die parallelle universums zijn niet voor eeuwig te ontkennen. Er komt een moment dat je als argeloze toerist zal struikelen over de vermoeide benen van een vreemdeling. En zo komt er voor iedereen ooit een moment dat je de deplorabele toestand van onze moeder aarde echt diep in de ogen zal kunnen kijken. Kijk je dan maar liever weg? Durf jij je dan te laten raken?

Wie zich durft te laten raken, gaat staan in de voetafdrukken van de Barmhartige Samaritaan, waarover Jezus vertelt in het evangelie (Lucas 10:25-37). Wie niet wegkijkt, mag zich een broeder of zuster noemen van Franciscus van Assisi. Hij durfde een vreemde medemens, die door een vreselijk ongeluk getroffen was, toch te ontmoeten. Waarna hij de kracht verkreeg om niet langer weg te kijken van wat er werkelijk aan de hand is met en in onze wereld. Het was alsof God zelf hem de ogen opende:

De Heer heeft mij, broeder Franciscus,
op de volgende manier het begin gegeven
van een zinnig en waarheidsgetrouw leven:
toen ik in het parallelle universum leefde,
leek het me te bitter om melaatsen te zien
en de Heer zelf heeft mij tussen hen gebracht
en ik heb hun barmhartigheid bewezen.
En toen ik bij hen wegging,
was wat me bitter leek
voor mij veranderd in zoetheid naar ziel en lichaam;
en ik was er daarna nog een tijdje vol van
en heb de wereld van het wegkijken verlaten.
(Testament van Franciscus 1-3)