impression image impression image

Legio discussies zijn er de afgelopen maanden gevoerd over de afstand tussen mensen. Het virus COVID-19 heeft die discussie op gang gebracht. Intussen komen in veel landen en ook in Nederland weer veel zaken op gang. Wel in een nieuwgevormde samenleving. Nieuwgevormd omdat de afstand tussen mensen voorlopig wordt bekeken vanuit de 1,5-meter gedachte. Vaak letterlijk wordt nu de afstand afgemeten tot de medemens. Maar blijkbaar alleen geldend voor de mens in rust. Bij inspanningen zoals hard praten, zingen en sporten komen waarschijnlijk andere, nog ruimere maatstaven. Er is ruimte om te leven, maar wel een afgemeten ruimte.

Dit staat in het verlengde van de ervaringen van mensen die een zware nasleep kennen van de coronacrisis die we nu al drie maanden doormaken. De samenleving, of het nu ons eigen kringetje is of de hele wereldmaatschappij, bleek toch veel kwetsbaarder dan we misschien dachten. Met concrete en ingrijpende gevolgen in de vorm van isolement, ziekte en overlijden. En we zijn er nog lang niet klaar mee. Nog steeds zijn er besmettingen en sterfgevallen. Hoe de economie er straks uit gaat zien, is nog de vraag. Veel bedrijven en personen zijn al failliet gegaan. De ruimte van leven in dit soort situaties is opeens heel klein geworden of houdt gewoonweg op.

Hoe zien we met deze ervaringen de ruimte om te leven voor morgen?

impression image impression image

De tijd die voor ons ligt zal ook gebruikt gaan worden om de ruimte, onze leefruimte, opnieuw te doordenken. Verwacht wordt dat een aantal zaken definitief anders zullen zijn en blijven in de toekomst. Want na COVID-19 komt er vast een keer weer wat anders. Ons doen en laten komt daarmee onder de loep te liggen. Hoe deden we alles en hoe gaan we het doen? Op zich helemaal niet verkeerd, dat doordenken. De factor die nu gaat meespelen is dat het ongedwongene er wel een beetje van af is. Het idee dat alles kan en er onbegrensde mogelijkheden zijn is behoorlijk aangetast. Hoe zien we met deze ervaringen de ruimte om te leven voor morgen?

Ik heb mij altijd uitstekend kunnen vermaken met de verhalen over Franciscus van Assisi. Hoe hij omging met mensen, met situaties, maar zeker ook met de plekken waar hij kwam en verbleef. Vaak hebben die plekken een beeld van eenvoud opgeroepen. Franciscus die verblijft in een hut, slaapt op een rots, bidt in een rotsspleet. Weer en wind hadden bij hem schijnbaar vrij spel. De ruimte bepaalde de opstelling van Franciscus. Maar ook dat hij een ruimte zocht bij dat wat hij wilde doen en de manier waarop hij dat wilde doen. Een afgelegen plek of een kale rots om bij te bidden en te vasten; een klein hutje delen met veel broeders om op die manier iets van de armoe van Christus zichtbaar te maken. Dat hij daarbij keuzes maakte die ons nu te hard of te meedogenloos lijken voor een mens, dat laat ik even bij Franciscus zelf.

impression image impression image

Het leven van de mensheid gaat door. Wel met een andere kijk op en gebruik van de ruimte. Best spannend. Veel adviezen en discussies zullen daar een bijdrage aan leveren. Voor mij zijn twee aspecten daarbij van belang. Allereerst: tijd. De tijd nemen om goed onze leefruimte te doordenken en te vernieuwen. En ten tweede mijn gebed. Welke richting zouden Jezus of Franciscus ons aanreiken in deze situatie? Iets waar ik alleen om bidden kan.