impression image impression image

De evangelielezing van vandaag, zondag 28 juni, gaat over je leven durven verliezen om het te kunnen vinden en eindigt met Jezus’ woorden: ‘Wie één van deze kleinen ook maar een beker koud water te drinken geeft, voorwaar, Ik zeg u, zijn loon zal hem geenszins ontgaan.’ Je krijgt blijkbaar je loon, als je je inzet voor de minste mensen. Dat is nu precies de discussie die deze week weer is opgelaaid. Voor de derde maal is een meerderheid in het parlement tegen een structurele loonsverhoging voor personeel in de zorg. Eigenlijk heel wrang. Wel tijdens de coronacrisis van hen om een meer dan volledige inzet vragen, maar nu wordt een bonus van € 1000,- en wat applaus voor hen voldoende geacht. Dat is vreemd.

impression image impression image

Natuurlijk, vroeger was het werk in de zorg (en ook in het onderwijs) een taak van met name religieuze instellingen. Veel zusters en broeders werkten voor God, pro deo. Maar vanaf halverwege de vorige eeuw is men de zorg gaan professionaliseren. Alleen de salarissen voor het verplegend personeel zijn daarin niet meegegaan. De media melden dat er ondanks de enorme waardering voor het zorgpersoneel sinds corona, zich niet meer mensen voor de zorg aanmelden. Er is geen run op de opleiding tot verpleegkundige. Vanavond hoorde ik in het televisieprogramma OP1 dat veel verpleegkundigen de zorg weer willen verlaten. Dat heeft meer redenen, dan alleen een financiële, maar onwillekeurig moest ik denken aan een uitspraak, jaren geleden, van de kunstenaar en bijbelgeleerde Tamis Wever (1937-2004), die mij eens zei: ‘In een kapitalistische samenleving wordt de waardering voor de arbeid van een mens uitgedrukt in geld!’ Wat wij in onze samenleving echt waarderen, daar hebben we geld voor over. Het vliegverkeer vinden we blijkbaar heel belangrijk, want daar drijft, als ik de woordvoerders mag geloven, onze economie op. Daarom krijgt de KLM een behoorlijke financiële injectie. Maar datzelfde vliegverkeer heeft er ook voor gezorgd dat het coronavirus zich zo snel en gemakkelijk over de wereld kon verspreiden. Het belang van de luchtvaart voor onze economie kun je blijkbaar ook anders framen, namelijk dat het juist de luchtvaart is geweest, die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de verspreiding van het virus en daarmee aan het ontstaan van deze crisis en het tot stilstand komen van onze economie.

Wat er ook gebeurt, mensen leren niet van rampen.

impression image impression image

Nu zegt God in het bijbelboek Genesis na de zondvloed: ‘Ik zal de aardbodem niet weer vervloeken om de mens, omdat het voortbrengsel van des mensen hart boos is van zijn jeugd aan.’ (Gen. 8,21). God had blijkbaar van de zondvloed geleerd en belooft de mensheid geen herhaling van rampen, want dat werkt toch niet. Wat er ook gebeurt, mensen leren niet van rampen. Misschien hadden sommigen stiekem gehoopt dat deze coronacrisis tot een herwaardering zou leiden van wat nu echt belangrijk is in ons leven. Op dit moment ziet het daar niet naar uit. Het lijkt er eerder op, dat we het liefst het hele gebeuren zo snel mogelijk willen vergeten en achter ons laten. De vraag is of dat kan, of dat we met een nieuwe virusuitbraak zullen worden geconfronteerd. Er waren immers veel virusziekten de afgelopen decennia, zoals ‘machupo in Bolivia, 1961; marburg in Duitsland, 1967; ebola in Zaïre en Soedan, 1976; hiv, voor het eerst als zodanig geïdentificeerd in New York en California, 1981; sin nombre in het zuidwesten van de Verenigde Staten, 1993; hendra in Australië 1994; vogelgriep in Hongkong, 1997; nipah in Maleisië, 1998; westnijl in New York, 1999; sars in China, 2002-2003; mers in Saudi-Arabië, 2012, nogmaals ebola, deze keer in West-Afrika, 2014. En dit is maar een selectie,’ aldus David Quammen in zijn boek Zoönose. Hoe dodelijke ziekten van dier naar mens overspringen, (Atlas Contact) Amsterdam/Antwerpen 2013, 20203).

Willen we dergelijke ziektes in de toekomst kunnen bestrijden, dan lijkt mij een herwaardering van waarden noodzakelijk, waaronder een betere salariëring van het zorgpersoneel.

impression image impression image

applaus

het applaus lijkt verstomd voor de verpleegsters
ik hoor ’t niet meer als in die eerste dagen
’t is stiller in de stad, waar meer dan ooit
intensivisten geschiedenis schreven

de witte woede op de haagse velden
geen vuist van trekkers shovels en machines
was een roep, weggedragen door de wind
de latex boerkadragers bleken helden 

het eerste ongeduld gesignaleerd
de schrik voor verandering roeptoetert
dat de moloch met offers wordt geëerd 

bij ieder kruispunt komt de vraag hoe verder
wat is de waarde van de rust, de stilte
van hulpverleners die patiënten redden?

 

(Dit gedicht is opgenomen in: Peter Vermaat, onderbreking – poëzie als barometer van twee maanden coronacrisis, (Discovery Books) Leeuwarden 2020, dat deze maand verschijnt. 58 gedichten over de impact van deze crisis.)