impression image impression image

Maria van Magdala

In Herinneringen aan broeder Franciscus stuurt Franciscus op een dag een paar gezellen naar vrouwe Jacoba dei Settesoli om haar te berichten dat hij op sterven ligt, maar ook om haar te vragen asgrauwe habijtenstof te sturen en amandelkoekjes. Van haar werd gezegd dat ze een Maria Magdalena leek, ‘altijd wenend en vol vrome toewijding uit liefde tot God’ (Herinn 8). Maria Magdalena, ook wel Maria van Magdala geheten, was een populaire heilige in de middeleeuwen, en een belangrijke volgelinge van Jezus. Aan haar zijn verschillende kerken en kapelletjes gewijd, onder andere een die gelegen is tussen Santa Maria degli Angeli en Assisi, als je op weg gaat naar Rivortoto. Oorspronkelijk stond hier een melaatsenverblijf, dat Franciscus heeft gekend (zie G.P. Freeman, Umbrië, blz. 112).

impression image impression image

Op paasmorgen wordt in het evangelie van Johannes over deze Maria verteld. Vroeg in de morgen ging zij naar het graf en ontdekte daar dat de steen ervoor was weggenomen. Ze had die laatste week al veel meegemaakt. Eerst werd haar meester, gezeten op een ezel, juichend de stad binnengehaald, om vijf dagen later de meute te horen brallen ‘kruisig hem’. En nu is de steen weg. Het eerste wat bij haar opkomt, is: ‘ze hebben hem uit het graf weggenomen. Zelfs zijn dode lichaam gunnen ze geen rust.’ Snel gaat ze naar Petrus en de door Jezus beminde leerling. Deze snellen naar het graf. Petrus die als eerste het graf betreedt, ziet alleen dat de zweetdoek niet bij de windsels ligt, maar opgerold elders. De andere leerling ziet dat ook. Van hem wordt gezegd, dat hij ‘geloofde’ (Joh. 20,8).

Geloven doe je blijkbaar, als je niets ziet. De leegte van het graf brengt hem tot geloof. Geloven, iemand vertrouwen doe je, zonder dat je naar een bewijs verlangt. Het is de basis van onze samenleving en onze economie. Als dat vertrouwen wordt beschaamd, stagneert het maatschappelijk geheel. Vertrouwen kun je snel verspelen.

Vertrouwen, iemand geloven is een sprong in het diepe, maar zonder dat kunnen wij niet!

impression image impression image

Dat iemand geloven, iemand vertrouwen de motor is voor onze economie, werd mij een paar jaar geleden duidelijk. Ik zocht een boek, dat ik nergens kon krijgen. Totdat ik ’s avonds laat een boekwinkel in de VS ontdekte, die het te koop aanbood. Via internet lukte het mij echter niet dit boek te bestellen. Ik moest steeds een Amerikaanse Staat invullen en The Netherlands accepteerde hij niet. Ten einde raad belde ik tegen twaalf uur ’s nachts op. Door het tijdverschil was de winkel daar nog open. Ik legde mijn probleem voor, waarop de juffrouw aan de andere kant van de lijn zei: “Maar wij doen geen zaken meer met Europa. Daar hebben wij nare ervaringen mee gehad.” Ik zei, dat ik dat jammer vond, want alleen bij haar was dat boek verkrijgbaar, praatte nog wat door, totdat de juffrouw plotseling zei: “Weet u wat, als u mij nu uw creditcardgegevens geeft, dan zorg ik er persoonlijk voor dat het boek naar u toekomt.” Nu had ik in die dagen juist gehoord, dat je nooit aan onbekenden je creditcardgegevens moest geven. Maar de begeerte naar het boek was sterker dan de wijze maatschappelijke raad. Ik gaf haar dus mijn gegevens. Vervolgens ging ik naar bed. Ik kuste mijn vrouw en zei: “Ik ben straks een boek rijker, of wij zijn een bankrekening armer.” Vier dagen later lag het boek bij mij thuis. Een super snelle levering via de luchtpost. Bleek er ook nog een tweede deel van te zijn. Ik belde meteen weer naar Amerika en vroeg haar, of zij mij ook dat tweede deel toe zou willen sturen, waarop de juffrouw zei: “Dan moet u mij wel even uw creditcardgegevens geven.”  “Maar die heeft u toch al,” zei ik. “Nee,” zei ze, “die heb ik meteen vernietigd. Dat leek mij wel net zo veilig.” Ik dacht toen: ‘Met die juffrouw kan ik zaken doen.’

Vertrouwen, iemand geloven is een sprong in het diepe, maar zonder dat kunnen wij niet!

impression image impression image

Het verhaal van het evangelie gaat echter nog verder. Vervolgens kijkt Maria van Magdala in het graf. Zij ziet twee engelen, een aan het hoofdeinde en een aan het voeteneinde. Je vraagt je af, waarom die twee mannen niets hebben gezien. Hadden ze zand in hun ogen? Ze vragen haar: “Vrouw, waarom weent gij?” Als ze zich dan omkeert, ziet ze de tuinman staan. Althans dat denkt zij. Ook hij vraagt haar: “Waarom weent gij? Wie zoek gij?” Zij vraagt hem dan: “Waar hebt gij Hem neergelegd?” Dan noemt hij haar naam: “Maria” en herkent zij in hem de verrezen heer. Maar Jezus zegt: “Hou mij niet vast. Ga naar mijn broeders en zeg hun: Ik vaar op naar mijn God en uw God.” En zo wordt Maria de apostel der apostelen, aan wie wij de paasboodschap te danken hebben. Een boodschap die laat zien, dat liefde sterker is dan de dood, dat daar waar liefde is, Zijn aanwezigheid weer wordt herkend.

impression image impression image

Op een dag loopt een meisje met haar moeder over het strand. Het is een week voor haar huwelijk. Zij vraagt: “Mam, hoe kan ik ervoor zorgen, dat mijn vriend altijd bij mij blijft?” De moeder pakt een hand met zand. Ze knijpt die samen. En al het zand glipt tussen haar vingers door. Vervolgens neemt ze opnieuw een hand met zand. Ze laat haar hand open en het zand schittert in het avondlicht van de ondergaande zon. Alleen in vertrouwen kan je blijkbaar in het leven verder gaan.

maria van magdala

die laatste week, hoe snel ging hij, hoe raar

als in een roes leek alles wel gebeurd

haar lief trok dansend door de stad met haar

nu was hij dood, zij had om hem getreurd

haar liefde machteloos, geheel ontwricht

haar hoop en troost verwaaid in het gevloek

van slaag en hoon, zij had zijn droef gezicht

zo graag nog willen drogen met een doek

daarom was zij die morgen vroeg op pad

gegaan, er was geen licht, zij was alleen

zij sprak: ‘hoe lief heb ik je steeds gehad

blijf mij nabij,’ verdwenen was de steen

haar ogen dwaalden door de tuin, betraand

vroeg zij: ‘o, tuinman, zeg, waar is mijn lief?’

‘maria,’ sprak hij zijn beminde aan

en zij herkende hem: ‘ik heb je lief’

hij zei: ‘hou mij niet vast, maar laat mij gaan

ja, laat mij vrij, wordt zo mijn deelgenoot

ik ga naar god, geheim van ons bestaan

alleen de liefde wint het van de dood’

zij liet hem los, want liefde gunt elk mens

zijn authentieke levensweg te gaan

het morgenlicht doorstraalde toen de tuin

en zij bleek in het paradijs te staan[1]


Peter Vermaat


[1]peter vermaat, meeuwen krijsen langs het water. gedichten van een lage terp (discovery books) leeuwarden, 2012, 127. Zie ook: www.petervermaat.nl/webshop