impression image impression image

“Al die landen hebben zo hun eigen belangen en hun eigen problemen”, schreef Paul Luttikhuis in het NRC van 24 oktober 2021 over de klimaattop in Glasgow waar delegaties uit zo’n 200 landen van 31 oktober t/m 12 november bijeen zijn. “De Europese Unie is, ondanks interne verdeeldheid, de grootste pleitbezorger van een ambitieus klimaatbeleid. De Verenigde Staten hebben een geloofwaardigheidsprobleem. Want wie zegt dat plannen van president Joe Biden onder een volgende president niet van tafel worden geveegd, zoals eerder gebeurde met de plannen van Obama? Zonder China, veruit de grootste klimaatvervuiler, gaat het niet, maar in de discussies is het land ongrijpbaar en onverzettelijk. Betrokkenheid van India (de vierde vervuiler na China, de VS en de EU) is hard nodig, maar dat land verschuilt zich achter zijn status van ontwikkelingsland.

Daarnaast zijn er dwarsliggers. Kolenproducent Australië wordt op conferenties door milieugroepen regelmatig uitgeroepen tot ‘fossiel van de dag’. Oliegrootmacht Saoedi-Arabië gebruikt procedurele kwesties als een vertragingsstrategie. Rusland, waar nog wel eens wordt gedacht dat klimaatverandering voor het land niet per se slecht uitpakt, is in de onderhandelingen vrijwel onzichtbaar. Turkije, lid van de club van rijke landen (G20), zoekt erkenning als ontwikkelingsland om te profiteren van klimaathulpgeld.”

impression image impression image

Met deze opsomming zijn nog lang niet alle onzekerheden, obstakels en problemen verwoord die het welslagen van de huidige klimaattop in de weg kunnen zitten. Wat nodig is, is onderlinge solidariteit die voortkomt uit een niet te ontkennen lotsverbondenheid. Want er is maar één Aarde! En: ‘Wat er met de aarde gebeurt, gebeurt met de kinderen van de Aarde!’, zei ooit een indianenopperhoofd.

Alle wereldburgers zitten met elkaar in hetzelfde schuitje. Je huidskleur, ras of levensbeschouwing doet er niet toe als het schip waar je samen op zit in zwaar weer geraakt. Samen zullen we de huidige problemen moeten overwinnen. En gezamenlijk handelen vraagt om solidariteit. Dat de sterkste schouders de grootste lasten dragen.

De rijkere landen zullen de armere aan middelen moeten helpen om mee te kunnen doen aan de dringend gewenste energietransities.

impression image impression image

Solidariteit en oprechte gemeenschapszin, is ook nodig op andere terreinen. Op dit moment houdt ook het coronavirus de gemoederen in ons land weer bezig. En dit virus krijgen we er in ons land alleen onder, als we allemaal – gevaccineerd of ongevaccineerd, jong en oud, kwetsbaar of niet – bijdragen aan de maatregelen die nodig zijn om de besmettingscijfers laag te houden: 1,5 meter afstand houden, vaak handen wassen en waar nodig mondkapjes dragen. En daarnaast: elkaar niet verketteren en respectloos bejegenen. Je niet laten beheersen door gevoelens van woede, angst, wraakzucht of wat dan ook. Want van spelletjes Zwarte Pieten – dat weten we! – wordt de samenleving niet sterker. De onderlinge solidariteit en de gemeenschapszin die nodig zijn om een gezamenlijk doel te bereiken, kan namelijk veel sneller kapot gemaakt en gebroken worden dan dat ze weer hersteld en opgebouwd wordt.

De weg van de solidariteit is vandaag de weg naar een wereld na de pandemie, naar genezing van onze interpersoonlijke en sociale ziekten, naar een oplossing voor wereldomspannende klimaatproblemen. Er is geen andere. Ofwel bewandelen we de weg van de solidariteit, ofwel wordt het nog erger. 

En het is vaker gezegd: uit een crisis komt men niet onveranderd. Uit een crisis komt men ofwel beter, ofwel slechter. Wij moeten kiezen. Solidariteit is precies de weg om beter uit de crisis te komen.